Chiến Binh Cầu Vồng Cùng Những Giá Trị Giáo Dục Đích Thực

0
521

Chiến binh cầu vồng là tác phẩm đầu tay ăn khách nhất của nhà văn Andrea Hirata. Cuốn sách tái hiện khao khát được cắp sách đến trường của thầy và trò ở một làng quê nghèo Indonesia. Sự đấu tranh bền bỉ ấy đã lấy đi nước mắt của biết bao độc giả.

1. Nội dung sách Chiến binh cầu vồng

Chiến binh cầu vồng là hồi ức của chính tác giả về những ngày tháng đi học đầy vất vả và thiếu thốn ở vùng hải đảo Belington nghèo nàn, xa xôi của Indonesia.

Truyện được dẫn bắt bởi nhân vật tôi, tên là Ikal, một trong những “chiến binh cầu vồng” của trường Muhammadiyah và cũng là câu chuyện có thật về thời thơ ấu của nhà văn Andrea Hirata.

Chiến binh cầu vồng
Tựa sách Chiến binh cầu vồng

Ngay từ ngày đầu nhập học, trường đã có nguy cơ phải đóng cửa khi không thể bảo đảm sĩ số tối thiểu cho một lớp học. Ở những trang sách đầu tiên, từng giờ từng phút trôi qua đều thật hồi hộp đối với cả độc giả và các nhân vật trong truyện.

Tất cả mọi người đều trông ngóng một vị cứu tinh, chỉ một học sinh xuất hiện nữa thôi là lớp học đã có thể bắt đầu được rồi. Vào những giờ phút chót, vị anh hùng ấy đã xuất hiện. Đó là cậu bé thiểu năng trí tuệ Harun, miệng lúc nào cũng cười toe toét.

Thoát được nguy cơ đóng cửa ngày đầu nhập học nhưng liệu rồi con đường theo đuổi nền giáo dục xa xỉ của một ngôi trường xập xệ, chỉ chờ trực một cơn gió mạnh là có thể tan tành bất cứ lúc nào sẽ đi được đến đâu?

Các chương tiếp theo của Chiến binh cầu vồng là sự nỗ lực, kiên trì và bền bỉ của thầy Harfan, cô Mus cùng 10 cô cậu học trò nghèo để duy trì mái trường có nhiều lỗ thủng đến nổi chỉ cần ngước mắt lên là có thể thấy được máy bay bay ngang qua.

2. Những trang sách chứa đầy nghị lực

2.1. Nghị lực của những chiến binh cầu vồng

Các em học sinh là những chiến binh cầu vồng can trường, mạnh mẽ, luôn sẵn sàng vượt qua nghịch cảnh cơ cực, túng thiếu để được tới trường.

Để có thể trang trải cho việc học, buổi sáng các em đến trường, buổi tối cũng phải đi làm cu li phụ ba mẹ để kiếm thêm chút đỉnh tiền. Mặc cho ngôi trường xập xệ có thể đổ sập bất cứ lúc nào, mặc cho trời mưa các em phải vừa cầm dù vừa học nhưng cả lớp vẫn không để buổi học bị gián đoạn. 

Chiến binh cầu vồng
Lớp học xập xệ của các “Chiến binh cầu vồng

Dù sinh sống và học tập trong điều kiện khó khăn nhưng những thiếu thốn về vật chất đó chưa bao giờ làm khó các em mà ngược lại còn khiến các em trở nên kiên cường, đoàn kết và gắn bó với nhau hơn. Sau giờ tan học, đám trẻ vẫn hay chơi đùa cùng nhau, tạo nên những khoảnh khắc rất đỗi trong sáng và đáng quý, thứ các em khó lòng có được nếu không đi học.

Các chiến binh cầu vồng của chúng ta là minh chứng cho câu ngạn ngữ “What doesn’t kill you makes you stronger”, dịch sang tiếng Việt có nghĩa là ‘‘Thứ gì không giết được bạn sẽ làm bạn mạnh mẽ hơn’’

2.2. Nghị lực của thầy Harfan và cô Mus  

Chiến binh cầu vồng
Nụ cười hồn nhiên của tụi trẻ

Thầy Hafghan và cô Mus là những người làm giáo dục chân chính, không màng danh vọng hay tiền bạc, cái học theo đuổi chính là việc mang lại tri thức cho học trò. Có lẽ, phân đoạn gây cảm động nhất là lúc thầy Harfan và cô Mus đi tìm từng đứa học sinh về và thuyết phục chúng đi học lại.

Khi các em đứng trước cám dỗ của đồng tiền, của những thú vui khác ngoài việc học, cô Mus kiên quyết không để mất một ai vì đối với cô “mất một học sinh là mất nửa linh hồn”. Cả hai chịu nhiều đánh đổi như vậy vì họ biết rằng giáo dục không chỉ đơn thuần là việc giảng dạy kiến thức mà còn là công cụ để thay đổi số phận, để thoát ra khỏi cuộc sống chỉ biết đến trại cùi dừa, ở các vườn tiêu, nhà máy. Họ chính là hai chiến binh cầu vồng bền bỉ nhất khi theo đuổi sự nghiệp giáo dục từ những ngày đầu tiên.

“Cô sẽ không bao giờ đánh đổi các em để lấy bất cứ thứ gì!” – cô Mus thổ lộ với học trò của mình.

“Học tập không phải phương tiện để thăng tiến, kiếm tiền hay làm giàu. Học tập là cao quý, là ca tụng nhân bản, là niềm vui được cắp sách tới trường và là ánh sáng văn minh.” – chân lý giáo dục xuyên suốt mạch truyện của thầy Harfan.

2.3. Nghị lực của những bậc cha mẹ 

Mắc kẹt trong cái vòng luẩn quẩn của sự nghèo đói từ thế hệ này sang thế hệ khác, chỉ riêng nghĩ đến việc ăn được một bữa cơm no đã là điều quá xa xỉ đối với những người cu li chứ chưa bàn tới việc cho con họ đi học. Cho con đi học đồng nghĩa với việc mất đi một khoản thu nhập từ việc đi làm thêm của các đứa trẻ.

Mặc dù vẫn còn nhiều hoài nghi vào giáo dục nhưng nghe theo lời động viên, họ vẫn cố hết sức lo cho con em mình, đặt hết niềm tin các chiến binh cầu vồng với hy vọng cuộc đời chúng sẽ khá khẩm hơn. Sự ủng hộ này được thể hiện rõ nét vào ngày khai giảng đầu tiên, khi các bậc phụ huynh đều dành chút thời gian quý báu để đưa con tới trường.

Nổi bật trong quyển sách này là ba mẹ Lintang, họ rất tự hào và vui sướng trước những thành tích của em, đồng thời lôn tạo điều kiện tốt nhất cho em tới trường.

3. Các chân lý rút ra từ Chiến binh cầu vồng

3.1. Giáo dục cần người truyền cảm hứng

Thầy hiệu trưởng Harfan cùng cô giáo Mus chỉ mới 15 tuổi chính là những chiến binh kiên cường, đặt nền móng giáo dục cho những đứa trẻ của truyện. Họ không được trả tiền để đứng lớp mà thậm chí phải tự bỏ tiền túi ra để chi trả cho những vật dụng nhỏ nhất như viên phấn vì học sinh ở đây quá nghèo.

Thầy Harfan với hơn 50 năm trong nghề, vẫn phải kiếm kế sinh nhai bằng cách bán hoa màu nhà mình trồng được, đã đến tận khu làm việc của cu li để vận động họ cho con đi học. Cho tới hơi thở cuối cùng của mình, thầy cũng dâng hiến nó cho sự nghiệp giáo dục khi ra đi trên bàn làm việc.

Cô giáo Mus từ bỏ một công việc văn phòng ổn định, từ chối cả hôn ước chỉ để theo đuổi ước mơ được làm giáo dục, được mang con chữ đến cho các em học sinh không có điều kiện học tập.

Chính những sự hy sinh, những động lực cao cả của hai chiến binh cầu vồng vĩ đại ấy đã khiến những bài giảng của họ có sức hút mãnh liệt đối với học trò vì chúng quá chân thật và nhiệt huyết. Giáo dục cần những con người như vậy, những người truyền lửa để nhen nhóm sự ham học ở người học trò, bất chấp khó khăn về hoàn cảnh để ngọn lửa ấy được thổi bùng lên.

Chiến binh cầu vồng
Các chiến binh cầu vồng kiên cường

3.2. Khó khăn tạo ra nhân tài

Đúng như tên gọi Chiến binh cầu vồng, sau những cơn mưa nặng hạt trút xuống mái trường nhỏ bé, các chiến binh của chúng ta lại có cơ hội để tỏa sáng như cầu vồng.

Lintang và Mahar đã trở thành những viên ngọc quý, làm rạng danh ngôi trường làng đang đứng trên bờ vực đóng cửa khi cùng các bạn mang về cho trường những tấm huy chương danh giá. Lintang hằng ngày phải đạp xe hơn cả chục cây số, băng qua 4 khu rừng chỉ toàn là đầm lầy cá sấu trên chiếc xe đạp tả tơi đến mức có lần cậu phải bán cả nhẫn cưới kỉ niệm của cha mẹ để có tiền mua ruột và xích xe mới.

Ấy vậy mà chưa bao giờ các bạn thấy em nghỉ học một ngày nào, đều đặn hằng ngày cho dù là trời có mưa gió bão bùng đến đâu, thiên tài toán học Lintang cùng những người đồng đội ham học của mình đã giành giải nhất trong một cuộc thi học sinh giỏi.

Cũng trong sự nghèo nàn về vật chất đấy, không ai lại có thể ngờ rằng Mahar lại có thể tự làm giàu đời sống tinh thần của mình qua những bản nhạc khi em thể hiện tài năng xuất chúng về nghệ thuật và âm nhạc, giúp trường Muhammadiyah giành giải vô địch trong cuộc thi diễu hành.

Chính nhờ hai chiến binh cầu vồng nhỏ bé này mà các bạn cùng lớp được truyền động lực hơn hẳn để cùng tiến bộ vì đâu ai có thể mãi cố gắng nếu xung quanh mình chẳng có gì thay đổi đúng không nào.

Nhờ vào bối cảnh chuyện xảy ra ở làng chài nghèo khó như vậy mà độc giả lại càng cảm thấy khâm phục những tài năng hiếm hoi nhưng không hề le lói của cả 10 bạn học sinh. Các chiến binh cầu vồng của chúng ta đã trở nên phi thường hơn bao giờ hết ngay từ lúc các em có suy nghĩ đi học, nhiêu đó thôi cũng đã đủ thể hiện bản lĩnh của mình.

3.3. Kết thúc buồn nhưng ý nghĩa đẹp

Chiến binh cầu vồng
Chiến binh cầu vồng có một cái kết buồn nhưng hết sức ý nghĩa

Từ lúc bắt đầu cho đến khi gấp lại quyển sách, người đọc vẫn không thôi xót xa cho số phận của các chiến binh cầu vồng. Các chiến binh của chúng ta có thể chiến thắng bao thử thách nhưng lại không thể đánh bại chính mình. Đến cuối cùng, giáo dục đã không thể chiến thắng được số phận của kiếp sống cu li thường trực.

Ikal – nhân vật tôi sau này trở thành nhân viên bưu điện nghèo kiết xác nhưng so với các bạn, có lẽ em đã là người khấm khá nhất. Ngày trở về lại Belitong, Ikal gặp lại những người bạn cũ, mỗi người một số phận nhưng điểm chung đeo bám cả bọn từ thuở thơ ấu là chữ nghèo thì cứ mãi còn đó.

Chiến binh cầu vồng rực rỡ và sáng chói nhất năm xưa, Lintang trở thành người lái xe chở cát khắc khổ, làm bao nhiêu vẫn không đủ nuôi gia đình. Trapani thì mắc bệnh tâm lý, bao năm qua không biết gì ngoài bốn bức tường của bệnh viện tâm thần.

Đọc tới những dòng này, thật khó để ngăn lại những giọt nước mắt xót thương cho số phận quá đỗi khắc nghiệt của các em. Có thể việc theo đuổi con đường học vấn không mang tới cho các chiến binh cầu vồng một tương lai sáng lạng hơn, nhưng ít nhất nó đã cho các em một tuổi thơ đẹp được sống trong sự yêu thương của thầy cô và bạn bè.

Cũng chính nhờ những hành trang quý giá này mà Ikal quyết tâm ôn thi và ra nước ngoài du học, trở thành chiến binh cầu vồng hiếm hoi không bị dập tắt trước hai chữ ‘‘kiếm tiền’’.

4. Lời kết

Xét cho cùng, Chiến binh cầu vồng không phải là những trang truyện cổ tích màu hồng mà nó chính là hiện thực. Đây sẽ là một cuốn sách sẽ khiến bạn suy ngẫm rất nhiều về số phận và cuộc đời của riêng mình cũng như của những mảnh đời kém may mắn khác.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây