COPD – Bệnh Phổi Tắc Nghẽn Mãn Tính Và Cách Phòng Bệnh

0
301

Bệnh COPD ảnh hưởng đến 329 triệu người, tức là gần 5% dân số. Năm 2012, COPD được xếp hạng ba trong các nguyên nhân tử vong hàng đầu, giết chết hơn 3 triệu người. Hãy cùng tìm hiểu thêm những thông tin liên quan đến loại bệnh nguy hiểm này.

copd
Bệnh COPD

1. COPD là bệnh gì?

COPD hay bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính là một bệnh hô hấp gây khó thở do đường thở bị hẹp lại, đặc trưng bởi tình trạng viêm niêm mạc đường thở mãn tính gây giảm từ từ, không hồi phục các giá trị chức năng thông khí phổi. Định nghĩa này hiện được sử dụng bởi hầu hết các bác sĩ chuyên khoa bệnh phổi.

COPD là một nhóm các tình trạng bao gồm viêm phế quản mãn tính và khí phế thủng. 

  • Viêm phế quản mãn tính (đường dẫn khí viêm và hẹp). Khi mắc bệnh COPD ống phế quản phổi bị tổn thương và sưng đỏ, kèm theo các chất nhầy. Chất nhầy này làm hẹp đường thở, ngăn không khí thoát khỏi phổi một cách bình thường khi thở ra khiến cho người bệnh cảm thấy bị khó thở. 
  • Khí phế thũng (tổn thương cấu trúc phổi) xảy ra ở các vùng trao đổi khí, gọi là phế nang. Khi mắc bệnh thành phế nang trở nên kém co giãn, vì vậy sẽ khó khăn hơn để đẩy khí thoát khỏi phổi. Khí phế thũng sẽ gây tổn hại các túi khí (phế nang) trong phổi và làm cho người bệnh dần khó thở hơn.
copd
Bệnh COPD là bệnh gì?

2. Nguyên nhân gây ra bệnh COPD

Có nhiều tác nhân gây bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính COPD nhưng theo các nhà nghiên cứu thì nguyên nhân hàng đầu gây COPD chính là hút thuốc lá. Theo số liệu được thống kê thì mỗi năm có khoảng có khoảng hàng tỷ người hút thuốc lá và có cả phụ nữ.

Ngoài ra còn có những tác nhân khác gây bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính COPD như:

  • Khói hóa chất hay sương
  • Khói bụi, ô nhiễm không khí.
  • Ô nhiễm không khí từ khói bụi của than củi, các chất đốt khác. 
  • Bụi nghề nghiệp và hóa chất.
  • Nhiễm trùng đường hô hấp khi còn bé do các bệnh liên quan. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng một người bị suyễn lúc nhỏ có thể bị tăng nguy cơ mắc COPD sau này.
  • Các yếu tố về di truyền (chiếm tỉ lệ thấp). 
copd
Có nhiều nguyên nhân gây bệnh COPD

3. Các triệu chứng và biến chứng thường gặp khi mắc bệnh COPD

3.1. Triệu chứng của bệnh COPD

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính COPD là bệnh có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống hô hấp. Những triệu chứng ở mức độ nhẹ thường có thể làm người bệnh nhầm với những bệnh khác. 

Bệnh COPD sẽ tiến triển chậm và ở mức độ tăng dần lên. Dưới đây là các triệu chứng của bệnh mà chúng ta nên lưu ý:

  • Ho. Thời gian đầu mắc bệnh COPD, có thể người bệnh chỉ ho vào buổi sáng, nhưng về sau, sẽ bị ho nhiều lần hơn bất kể ngày hay đêm.
  • Ho ra đờm. Đàm có thể có màu trắng, màu vàng xám hoặc màu xanh lá cây. 
  • Khó thở. Lúc đầu chỉ thỉnh thoảng. Khi bệnh nặng, người bệnh luôn luôn thấy khó thở, không di chuyển được – nhiều trường hợp phải dùng mặt nạ thở oxy thường xuyên. 
  • Thở khò khè hay như hen suyễn do phế nang bị sưng và đàm làm tắc nghẽn.
  • Sốt nhẹ và ớn lạnh.

Lúc đầu, người bệnh có thể không có hoặc triệu chứng nhẹ. Tuy nhiên, COPD là một bệnh tiến triển, có nghĩa là các triệu chứng bắt đầu từ từ và tồi tệ hơn theo thời gian. 

Triệu chứng của bệnh COPD sẽ tăng dần theo mức độ. Mức độ nặng sẽ ảnh hưởng đến các hoạt động thường ngày của người bệnh. Nên thăm khám thường xuyên để chẩn đoán. Và bạn cần cấp cứu ngay nếu có các triệu chứng sau: 

  • Khó thở ở mức độ cao, hạn chế trong việc nói chuyện. 
  • Môi và móng tay sẽ xuất hiện tình trạng kém sắc do thiếu oxy trong máu.
  • Rơi vào trạng thái lơ mơ.
  • Nhịp tim của bạn rất nhanh.

3.2. Các biến chứng có thể xảy ra khi mắc bệnh COPD

Nếu bị bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính COPD, bạn có nguy cơ bị các biến chứng. Một số biến chứng bao gồm:

  • Các vấn đề tim: Bệnh COPD có thể gây ra nhiều vấn đề ảnh hưởng đến tim như suy tim. 
  • Cao huyết áp: Bệnh COPD có thể dẫn đến tình trạng huyết áp cao.
  • Nhiễm trùng hô hấp: Khi hô hấp bị nhiễm khuẩn sẽ gây nên các bệnh về cảm cúm, viêm phổi,…
copd
Biến chứng của bệnh COPD

4. Diễn tiến của bệnh COPD

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD nếu không phát hiện kịp thời sẽ gây ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe của bệnh nhân. Tình trạng khó thở sẽ tăng dần theo thời gian và nghiêm trọng hơn khi phát hiện bệnh COPD muộn, làm ảnh hưởng không nhỏ đến công việc, lao động, sinh hoạt vì khó thở.

Khi mắc bệnh COPD, cơ thể sẽ bị cản trở sự trao đổi khí, làm nồng độ khí oxy trong máu bệnh nhân bị giảm, tích đọng nhiều khí cacbonic. Tình trạng thiếu oxy cũng sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới các cơ quan khác đặc biệt là tim.

copd
Phổi khi mắc bệnh COPD

Ngoài ra, nếu không điều trị kịp thời, bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD sẽ có những đợt bệnh trở nặng, gây khó thở nhiều hơn, có thể dẫn đến nhập viện và nặng hơn sẽ gây tử vong.

5. Cách điều trị

5.1. Các phương pháp chẩn đoán bệnh COPD

5.1.1. Chẩn đoán dựa trên triệu chứng và bệnh sử gia đình

Bởi vì bệnh COPD phát triển chậm, với tỷ lệ cao mắc phải ở những người tuổi từ 40 trở lên. Bác sĩ sẽ chẩn đoán và đưa ra phác đồ điều trị bệnh dựa trên các dấu hiệu và triệu chứng, bệnh sử và tiền căn gia đình của bạn và kết hợp với kết quả xét nghiệm. 

Những câu hỏi bạn cần cung cấp đúng và đầy đủ cho bác sĩ khi mắc COPD là: Có hút thuốc lá hoặc có tiếp xúc với chất kích thích phổi, chẳng hạn như khói thuốc lá, ô nhiễm không khí, hơi hóa chất hoặc bụi hay không. Hơn nữa, bác sĩ chẩn đoán sẽ sử dụng ống nghe để nghe thở khò khè hoặc các âm thanh bất thường khác trong phổi người bệnh.

5.1.2. Xét nghiệm

Ngoài ra, người bệnh COPD sẽ được chỉ định thực hiện các xét nghiệm cần thiết như:

  • Xét nghiệm chức năng phổi: Xét nghiệm này sẽ đo lường lượng không khí mà người bệnh COPD khi thở để tìm hiểu quá trình thở và lượng oxy trong máu của người bệnh. 
  • Đo hô hấp kế: Phương pháp này giúp bác sĩ chẩn đoán được khả năng thở. Khi đó người bệnh COPD sẽ được yêu cầu thổi thật mạnh vào hô hấp kế. Máy sẽ đo lượng không khí và tốc độ của bệnh nhân khi thở. 
  • Chụp X-quang hay CT scan ngực: Các xét nghiệm này giúp bác sĩ hiểu và biết được cấu trúc của các cơ quan như tim, phổi của người bệnh COPD. Theo chuyên môn, các hình ảnh sẽ giúp các bác sĩ nhận định được các dấu hiệu của bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính COPD. 
  • Khí máu động mạch: Xét nghiệm máu sẽ đo lường lượng oxy trong máu bằng cách sử dụng một mẫu máu lấy từ một động mạch. Các kết quả của xét nghiệm này có thể cho biết mức độ nặng của bệnh COPD.

5.2. Các phương pháp điều trị bệnh COPD

Thực tế hiện nay chưa có cách có thể chữa khỏi hoàn toàn bệnh COPD. Phương pháp tốt nhất chính là phòng bệnh COPD và giảm các triệu chứng khi đã mắc bệnh COPD. Điều trị có thể làm giảm các triệu chứng, ngăn ngừa các biến chứng nói chung là làm chậm sự tiến triển của bệnh COPD.

Các phương pháp điều trị bệnh COPD bao gồm:

5.2.1. Sử dụng thuốc

Thuốc giãn phế quản là thuốc được sử dụng để điều trị bệnh này. Nó sẽ giúp thư giãn các cơ của đường thở để hỗ trợ người bệnh COPD thở được dễ dàng hơn. Thuốc sẽ được truyền qua các hình thức như hít hoặc máy phun. Một loại thuốc khác là Glucocorticosteroid có thể được bác sĩ kê đơn để giảm viêm.

5.2.2. Tiêm vắc xin

Để phòng tránh và giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ xem có những loại vắc xin nào, và thời gian tiêm phòng,… để tăng thêm sức đề kháng cho cơ thể.

5.2.3. Liệu pháp oxy

Nếu lượng oxy trong máu quá thấp, bạn có thể được bác sĩ khuyến cáo và bổ sung oxy qua các liệu pháp từ mặt nạ hoặc ống thông mũi. 

5.2.4. Phẫu thuật

Phẫu thuật được dành riêng cho COPD nặng hoặc khi các phương pháp điều trị khác và dùng thuốc mà không thể giảm được tình trạng bệnh. Thông thường, phương pháp phẫu thuật khi tình trạng bệnh COPD trở nặng. Giải pháp này bao gồm cắt túi khí (là loại bỏ các túi khí trong phổi) và phẫu thuật giảm thể tích phổi. 

  • Phẫu thuật cắt túi khí: Trong quy trình này, các bác sĩ phẫu thuật sẽ loại bỏ các khoảng không khí lớn, bất thường khỏi phổi.
  • Phẫu thuật giảm thể tích phổi: Loại bỏ các tổn thương ở phổi. Ngoài ra ghép phổi cũng là một phương pháp trong trường hợp này. 

6. Chế độ sinh hoạt để phòng ngừa và giảm triệu chứng COPD

Để hạn chế khả năng mắc bệnh COPD, hãy xây dựng cho mình một lối sống lành mạnh và tuân thủ theo các phương pháp điều trị để bệnh có thể thuyên giảm. 

6.1. Ngưng hút thuốc lá và tránh tiếp xúc với các chất kích thích phổi

Nếu có hút thuốc, bạn nên cai thuốc lá ngay từ bây giờ. Nguyên nhân hàng đầu của bệnh COPD nói riêng và các loại bệnh về phổi nói chung đều bắt nguồn từ thuốc lá. Hãy cai thuốc để giữ an toàn cho bản thân và gia đình trước khi quá muộn

Bất cứ khi nào có thể, hãy tránh khói thuốc, khói hóa chất, ô nhiễm không khí, bụi,… Ngoài ra, những hóa chất có trong gia đình cũng không tốt cho sức khỏe ví dụ như thuốc xịt côn trùng, phun sơn,… để phòng tránh mắc bệnh COPD

6.2. Tập thể dục và hít thở

Nếu không may bạn đã mắc phải bệnh COPD, nên tập thể dục thường xuyên để cải thiện sức khỏe và đẩy lùi bệnh. Hoạt động thể chất thể thao có thể tăng cường sức khỏe, sự dẻo dai và tăng sức đề kháng cho cơ thể để chống lại các loại virus gây bệnh COPD. 

Một yếu tố quan trọng hơn chính là có một chế độ ăn hợp lý, lành mạnh. Bạn cần có chế độ ăn uống hợp lý và đầy đủ dưỡng chất, calo, chất dinh dưỡng. Bởi vì khi mắc bệnh, ăn uống sẽ có thể bị cản trở và khó khăn. Vì vậy hãy cố gắng ăn nhiều rau xanh và trái cây, hạn chế đồ dầu mỡ, góp phần nạp thêm các chất dinh dưỡng để đánh lùi bệnh COPD

Bài viết này là những thông tin về bệnh COPD mà bạn có thể tham khảo. Hãy cùng phòng chống bệnh. 

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây