Từ A đến Z kiến thức về chứng bệnh trầm cảm theo mùa

0
252

Trầm cảm theo mùa là một rối loạn tâm trạng xảy ra hàng năm vào cùng một thời điểm. Một dạng trầm cảm theo mùa hiếm gặp là “trầm cảm mùa hè “, bắt đầu vào cuối xuân và kết thúc vào mùa thu. Tìm hiểu về chứng trầm cảm theo mùa qua bài viết này nhé!

1. Nguyên nhân của chứng trầm cảm theo mùa

Đa phần người ta không biết nguyên nhân chính xác của chứng trầm cảm theo mùa (SAD). Một vài nhà khoa học nghĩ rằng một số hormone nhất định được tạo ra sâu trong não kích hoạt những thay đổi liên quan đến thái độ vào những thời điểm nhất định trong năm. Các chuyên gia tin rằng căn bệnh này có thể liên quan đến những thay đổi nội tiết tố này. 

Một giả thuyết cho rằng việc có ít ánh sáng mặt trời hơn vào mùa thu và mùa đông dẫn đến não tạo ra ít serotonin hơn. Đây là một chất hóa học liên quan đến các con đường não điều chỉnh tâm trạng. Khi các đường dẫn tế bào thần kinh trong não điều chỉnh tâm trạng không hoạt động bình thường, nó có thể làm bạn thấy chán nản cùng với các triệu chứng mệt mỏi và tăng cân .

Rối loạn tâm lý theo mùa thường bắt đầu ở độ tuổi thanh niên và nó phổ biến ở phụ nữ hơn nam giới. Một số người bị SAD có các triệu chứng nhẹ và cảm thấy bất thường hoặc cáu kỉnh. Những người khác có các triệu chứng tồi tệ hơn cản trở các mối quan hệ và công việc.

Do thiếu đủ ánh sáng ban ngày trong mùa đông có liên quan đến SAD, nên bệnh này ít gặp ở các quốc gia có nhiều ánh nắng quanh năm.

2. Các triệu chứng trầm cảm theo mùa

2.1. Triệu chứng trầm cảm mùa đông

trầm cảm theo mùa
Bệnh thường chỉ xảy ra ở một thời điểm nhất định hằng năm

Xem thêm:

Những người bị SAD có nhiều dấu hiệu cảnh báo bình thường của bệnh trầm cảm, bao gồm:

  • Khó tập trung
  • Mệt mỏi
  • Thèm ăn hơn
  • Tăng ham muốn ở một mình
  • Nhu cầu ngủ nhiều hơn
  • Tăng cân

2.2. Triệu chứng của trầm cảm mùa hè

  • Ít thèm ăn
  • Khó ngủ
  • Giảm cân

Nếu bạn đang cảm thấy chán nản hoặc có một số triệu chứng trên, hãy đến gặp bác sĩ để được đánh giá. Họ sẽ giới thiệu hình thức điều trị phù hợp cho bạn.

4. Cách điều trị bệnh trầm cảm theo mùa

Có nhiều phương pháp điều trị khác nhau, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng bạn gặp phải. Ngoài ra, nếu bạn mắc một loại trầm cảm hoặc rối loạn lưỡng cực khác, phương pháp điều trị có thể khác.

4.1. Dùng thuốc điều trị bệnh

Thuốc chống trầm cảm truyền thống thường được sử dụng để điều trị chứng trầm cảm theo mùa. Bupropion XL hiện là loại thuốc duy nhất được FDA chấp thuận đặc biệt để ngăn ngừa các giai đoạn trầm cảm nghiêm trọng ở những người bị SAD.

Nhiều bác sĩ khuyên những người bị trầm cảm theo mùa nên ra ngoài vào buổi sáng sớm để nhận được nhiều ánh sáng tự nhiên. Trong trường hợp vào mùa đông, bác sĩ có thể chỉ định bạn uống thuốc chống trầm cảm hoặc liệu pháp ánh sáng thay thế.

4.2. Liệu pháp ánh sáng

Một số nhà nghiên cứu liên kết chứng trầm cảm theo mùa với hormone melatonin tự nhiên , gây buồn ngủ. Ánh sáng gây ảnh hưởng đến đồng hồ sinh học trong não của chúng ta, từ đó điều chỉnh nhịp sinh học. Đây là một chức năng sinh lý có thể bao gồm thay đổi tâm trạng khi ít ánh sáng mặt trời hơn vào mùa đông. Ánh sáng tự nhiên hoặc ánh sáng mặt trời có thể có tác dụng chống trầm cảm .

trầm cảm theo mùa
Liệu pháp ánh sáng là phương pháp điều trị hiệu quả trầm cảm theo mùa

Cách điều trị như sau: để ánh sáng mặt trời chiếu gián tiếp vào mắt bạn. Bạn ngồi cách đèn sáng khoảng 2 feet – sáng hơn khoảng 20 lần so với ánh sáng trong phòng bình thường. Liệu pháp bắt đầu với một phiên kéo dài 10 đến 15 phút mỗi ngày. Sau đó, thời gian tăng lên 30 đến 45 phút mỗi ngày, tùy thuộc vào phản ứng của bạn.

Không nhìn thẳng vào nguồn sáng của bất kỳ hộp đèn nào trong thời gian dài để tránh gây hại cho mắt .

Một số người bị SAD hồi phục trong vòng vài ngày sau khi sử dụng liệu pháp ánh sáng. Những người khác mất nhiều thời gian hơn. Nếu các triệu chứng SAD không biến mất, bác sĩ có thể tăng các buổi trị liệu bằng ánh sáng lên hai lần mỗi ngày.

Những người đáp ứng với liệu pháp ánh sáng được khuyến khích tiếp tục cho đến khi họ có thể ra nắng trở lại vào mùa xuân. Mặc dù tác dụng phụ là tối thiểu, nhưng hãy thận trọng nếu bạn có làn da nhạy cảm hoặc tiền sử rối loạn lưỡng cực .

Xem thêm:

5. Cách phòng tránh

  • Dành thời gian ra ngoài trời mỗi ngày. Ảnh hưởng của ánh sáng ban ngày sẽ có ích đối với bạn.
  • Bắt đầu sử dụng hộp ánh sáng 10.000 lux khi mùa thu bắt đầu, thậm chí trước khi bạn cảm thấy ảnh hưởng của SAD mùa đông.
  • Có chế độ ăn uống cân bằng. Điều này sẽ giúp bạn có nhiều năng lượng hơn, ngay cả khi bạn đang thèm đồ ăn nhiều tinh bột và ngọt.
  • Tập thể dục 30 phút/ngày, 5 lần/tuần.
  • Tham gia vào vòng kết nối xã hội của bạn và các hoạt động ngoài trời.

Trên đây là nguyên nhân và triệu chứng của chứng trầm cảm theo mùa. Dù nó khá hiếm gặp ở các nước nhiệt đới như Việt Nam nhưng bạn cũng cần lưu ý nếu gặp phải những dấu hiệu như trên.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây