Xấu Hổ Là Gì? Tại Sao Chúng Ta Lại Có Cảm Giác Này?

0
310

Xấu hổ là một cảm giác mà chắc chắn rằng bất cứ ai đều đã trải qua ít nhất một lần trong cuộc đời. Các nghiên cứu thực tế đã cho thấy rằng có nhiều yếu tố tạo nên cảm giác xấu hổ. Thực tế là có rất nhiều lý do khiến bạn cảm thấy xấu hổ.

1. Xấu hổ là gì?

Xấu hổ là một trạng thái cảm xúc có liên quan đến mức độ khó chịu từ nhẹ đến nặng. Và thường xảy ra khi ai đó thực hiện một hành động không được xã hội chấp nhận hoặc khi bị người khác chứng kiến ​​hoặc tiết lộ những vấn đề của bản thân.

Thông thường, một số nhận thức về mất danh dự hoặc nhân phẩm (hoặc các lý tưởng có giá trị cao khác) đều có liên quan đến vấn đề này. Nhưng mức độ và hình thức mà cảm giác này biểu hiện là tùy thuộc vào tình huống.

xấu hổ
Đây là một cảm xúc thường thấy ở tất cả mọi người

2. Nguyên nhân

Xấu hổ có thể là do cá nhân gây ra bởi sự chú ý không mong muốn đến những vấn đề riêng tư. Cũng có thể là những sai sót cá nhân hoặc những rủi ro hay sự nhút nhát. Một số nguyên nhân của nó bắt nguồn từ hành động cá nhân. Chẳng hạn như bị bắt quả tang nói dối hoặc mắc lỗi. 

Ở nhiều nền văn hóa, việc bị nhìn thấy khỏa thân hoặc ăn mặc không phù hợp là một dạng xấu hổ đặc biệt gây căng thẳng. Sự xấu hổ cá nhân cũng có thể xuất phát từ hành động của những người khác khiến người đó rơi vào tình huống khó xử về mặt xã hội. Một vài lý do tiêu biểu bao gồm có người nhận xét xúc phạm về ngoại hình hoặc hành vi của một người, phát hiện ra một người là nạn nhân của buôn chuyện, bị người khác từ chối, trở thành tâm điểm của sự chú ý, hoặc thậm chí là khi chứng kiến ​​sự xấu hổ của người khác.

Sự xấu hổ cá nhân thường đi kèm với một số sự kết hợp của đỏ mặt, đổ mồ hôi, lo lắng, lắp bắp và bồn chồn. Đôi khi người ta cố che giấu cảm giác này bằng nụ cười hoặc tiếng cười lo lắng. Có một loạt các phản ứng, trong đó phản ứng nhỏ nhất là nhận thức về hành động đáng xấu hổ là không quan trọng hoặc thậm chí hài hước, đến sự sợ hãi hoặc sợ hãi dữ dội. 

xấu hổ
Xấu hổ thường có những biểu hiện rất rõ

3. Các dạng xấu hổ trong tâm lý xã hội 

Sharkey và Stafford đã mô tả một vài hình thức xấu hổ. Có sáu loại như sau:

  • Vi phạm quyền riêng tư. Ví dụ như khi một phần cơ thể vô tình bị lộ ra ngoài hoặc có sự xâm phạm không gian, tài sản. Hoặc thông tin có thể được bảo đảm về quyền riêng tư,
  • Thiếu kiến thức và kỹ năng. Ví dụ như hay quên, hoặc gặp thất bại trong khi thực hiện một nhiệm vụ tương đối dễ dàng.
  • Chỉ trích và từ chối. Là một nguyên nhân khác của cảm giác này, cũng như việc trở thành trung tâm của sự chú ý một cách tích cực hoặc tiêu cực.
  • Hành động lúng túng. Đề cập đến các tình huống xã hội, chẳng hạn như cuộc trò chuyện không phù hợp, sự vụng về hoặc hành động vô lễ (chẳng hạn như bộc phát cảm xúc như vô tình nói ra) có thể gây ra cảm giác này.
  • Hình ảnh phù hợp. Đề cập đến sự phản ánh cá nhân của cảm giác này, như hình ảnh cơ thể, quần áo may mặc và tài sản cá nhân.
  • Môi trường. Cũng có thể có tác dụng kích động sự xấu hổ. Chẳng hạn như khi một cá nhân trong rạp chiếu phim với cha mẹ, gia đình khác, đồng nghiệp. Hoặc đồng nghiệp trong công ty cảm thấy khó chịu bởi sự xuất hiện bất ngờ của cảnh khỏa thân trong phim.

4. Tác động của cảm giác xấu hổ

Thực tế chứng minh rằng những người không dễ bị xấu hổ có nhiều khả năng tham gia vào các hành vi chống đối xã hội. Ví dụ, các trẻ em trai vị thành niên dễ mắc cảm giác này thường xuyên hơn hơn được tìm thấy ít có khả năng tham gia vào các hành vi hung hăng/phạm pháp. Do đó, việc dễ mắc phải cảm giác này có thể đóng vai trò như một lực hãm đối với hành vi có thể làm mất chức năng của một nhóm hoặc nền văn hóa.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây